Bezoek aan opa

7 Jul

De klok achter me tegen de muur tikt oorverdovend de seconden weg.

Ik zit op een hoekkrukje, een laag stoeltje, met gedraaide pootjes en volg met mijn vingers de lijnen en rondingen van het hout. Soms stop ik in een vlaag van ongemakkelijkheid mijn handen met de handpalm naar beneden tussen de zitting en mijn bovenbenen. Dat geeft me een gevoel van veiligheid en geborgenheid.

Mijn vader zit rechts voor de tafel en praat, babbelt als enige in de kamer, verteld over alledaagse dingen en lacht geregeld om z’n eigen grappen.

Tegenover me zit een oude man, geheel in het zwart gekleed. Aan de leuning van de stoel waarop hij zit hangt een zwarte platte schipperspet, waarschijnlijk een overblijfsel van de klederdracht die toen soms nog gedragen werd. Naast hem staat een kwispedoor, een bak waarin regelmatig het sap van zijn tabakspruim wordt gespuugd.

De man kijkt in het niets, reageert niet op wat gezegd wordt, vraagt niets, lacht niet, lijkt gedachteloos, geeft geen blijk van belangstelling en geeft geen krimp.

Iedereen in de kamer schijnt het normaal te vinden dat er door de oude man niets gezegd wordt.

De oude man is mijn opa.

Er zijn nog een paar vrouwen, zusters van mijn vader, tantes van mij die vriendelijk naar me kijken, soms geïnteresseerd naar mijn vader kijken maar verder nauwelijks reageren of spreken. Ze gaan rustig hun weg, zetten koffie of thee en strijken regelmatig gedachteloos en onnodig het denkbeeldige stof op het dressoir weg of wrijven de vleug van de Perzische tafelkleed in de goede richting. Bezige handen die niet stil mogen liggen, altijd dienen te werken.

Ledigheid is des duivels oorkussen. Vrolijk zijn is ongepast en neigt naar het kwade. Spreken zul je vermijden want alles wat gezegd wordt kan zonde betekenen.

Vrolijk, blij zijn om het leven kan niet. Een mens heeft niets om blij voor- of over te mogen zijn, is ten allen tijde verdoemd en uitsluitend gerechtigd om nederig en verdrietig te zijn om het feit dat ze nooit zalig zullen worden.

Deze zin breng ik jaren later in verband met mijn opa en een deel van mijn familie na het lezen van het boek “Knielen op een bed violen” van de schrijver Jan Siebelink. Toen bleek dat mijn vader op dezelfde wijze tegen zijn vader aangekeken heeft als Jan Siebelink naar zijn vader die in het boek Hans Sieves genoemd wordt en dat ds. Poort uit het boek in werkelijkheid ds. Paauwe is geweest, een charismatische dominee, leider van een sektarische groep orthodoxen die een groot aantal preken geschreven heeft welke toen- en nu nog gelezen worden in thuis- kringen en bijeenkomsten.

Mijn vader maakt aanstalten om naar huis te gaan en ik sta opgelucht op van mijn krukje waarop ik me veilig voelde. Ik hoor de klok boven mijn hoofd nog steeds tikken maar durf niet naar boven te kijken, bang dat zelfs dit afkeurende blikken op zou kunnen leveren. De oude man heeft me tot nu toe nog steeds niet aangekeken en erger nog, zelfs niet tegen me gesproken.

We lopen de kamer uit, linksaf het gangetje in en komen vervolgens in de keuken. Het ruikt er naar chloor en te lang- gestoofd vlees en groente. De verf op het houtwerk wat aanvankelijk ooit blauw is geweest is, is op de randen en lijsten grotendeels verdwenen door het herhaaldelijk schuren en schrobben. De gladgestreken betonnen vloer in de bijkeuken is nog donker, vochtig van de zaterdaagse boenbeurt. Klompen staan fris geschuurd schuin tegen de muur te drogen.

Buiten gekomen schijnt de zon uitbundig en lijkt de moestuin omzoomt door strak geknipte elzen een paradijs.

Als hetgeen ik omschreven heb plaatsvindt ben ik hooguit 4 jaar oud.

Advertisements

One Response to “Bezoek aan opa”

  1. Janny July 14, 2006 at 2:10 pm #

    Hoi Jaap, ik denk dat ik er ook bij was en jij mocht altijd op dat krukje, dat stond ook zo lief, weet ik nog! Ik weet er niet van dat ik er op gezeten heb, al wilde ik het ook graag. Maar ik heb het niet ervaren als eng stil, ik vond opa heel lief. Die heggetjes weet ik nog wel, zijn een hele tijd in m’n dromen voorgekomen. Zoals jij dit schrijft klopt precies, ik kan zo het luchtje weer ophalen van dat huis. Indruk maakte het allemaal wel, het bezoek aan opa en de tante’s.
    Ik weet ook nog dat opa bij ons kwam, wij, Klaas jij en ik zaten op een bankje in het keukentje aan de Philipshoofjesweg. Dan kwam opa met z’n schipperspetje op bezoek en keek liefdevol en met glimoogjes naar ons, dat weet ik nog, want hij was heel kinderachtig, volgens onze moeps….liefs Janny

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: